{"id":3035,"date":"2008-07-23T01:18:16","date_gmt":"2008-07-23T07:18:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.conradaskland.com\/blog\/2008\/07\/yayli-tambur\/"},"modified":"2008-07-23T01:18:16","modified_gmt":"2008-07-23T07:18:16","slug":"yayli-tambur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/conradaskland.com\/blog\/yayli-tambur\/","title":{"rendered":"Yayli Tambur"},"content":{"rendered":"<p><a href='http:\/\/www.conradaskland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2008\/07\/ban003.jpg' title='ban003.jpg'><img src='http:\/\/www.conradaskland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2008\/07\/ban003.jpg' alt='ban003.jpg' \/><\/a><br \/>\nThe Yayli Tambur or Yayli Tanbur, (also mispelled as Yalli Tamboor, Yalli Tambour, Yawlee Tambor, etc.) is a long necked Turkish stringed instrument, lower pitched than the cumbus, played with a plectrum or a bow. <\/p>\n<p>Video of Yayli Tambur<br \/>\nhttpv:\/\/www.youtube.com\/watch?v=W1c3dR_dizA<br \/>\n<!--more--><\/p>\n<p>Yayli Tambur Video Two<br \/>\nhttpv:\/\/www.youtube.com\/watch?v=lUhAMy6tWkk<\/p>\n<p>Yayla \u00c3\u00a7al\u00c4\u00b1nan tanbur t\u00c3\u00bcr\u00c3\u00bc.Yakla\u00c5\u0178\u00c4\u00b1k bir as\u00c4\u00b1rl\u00c4\u00b1k bir m\u00c3\u00a2zisi vard\u00c4\u00b1r.Tanburi Cemil Bey taraf\u00c4\u00b1ndan icad edildi.Daha sonra Erc\u00c3\u00bcment Batanay ve Fahrettin \u00c3\u2021imenli taraf\u00c4\u00b1ndan geli\u00c5\u0178tirilerek bug\u00c3\u00bcnk\u00c3\u00bc h\u00c3\u00a2line getirildi.<\/p>\n<p>Tanburun eskiden de yayla \u00c3\u00a7al\u00c4\u00b1nd\u00c4\u00b1\u00c4\u0178\u00c4\u00b1na dair 15. y\u00c3\u00bczy\u00c4\u00b1lda Abd\u00c3\u00bclkadir Meragi\u00e2\u20ac\u2122den gelme rivayetler varsa da g\u00c3\u00bcn\u00c3\u00bcm\u00c3\u00bczde bilinen yayl\u00c4\u00b1 tanburu ilk olarak Cemil Bey icad etmi\u00c5\u0178tir. T\u00c3\u00bcrk musikisinde viyolonselin yan\u00c4\u00b1s\u00c4\u00b1ra pest ses verecek bir enstr\u00c3\u00bcman aray\u00c4\u00b1\u00c5\u0178\u00c4\u00b1 i\u00c3\u00a7inde olan Cemil Bey m\u00c4\u00b1zrapl\u00c4\u00b1 tanburun e\u00c5\u0178i\u00c4\u0178ine bir kibrit \u00c3\u00a7\u00c3\u00b6p\u00c3\u00bc koyup y\u00c3\u00bckselterek kemen\u00c3\u00a7e yay\u00c4\u00b1yla \u00c3\u00a7almay\u00c4\u00b1 denedi\u00c4\u0178inde o zamana dek hi\u00c3\u00a7bir enstr\u00c3\u00bcmandan duyulmam\u00c4\u00b1\u00c5\u0178 h\u00c3\u00bcz\u00c3\u00bcnl\u00c3\u00bc ve duygulu bir ses elde etti.Cemil Bey tanburu yayl\u00c4\u00b1 olarak ilk defa Mustafa Pa\u00c5\u0178a\u00e2\u20ac\u2122ya dinletti. Yine bir pa\u00c5\u0178a kona\u00c4\u0178\u00c4\u00b1ndaki toplant\u00c4\u00b1da ilk kez yayl\u00c4\u00b1 tanburunu \u00c3\u00a7ald\u00c4\u00b1 ve yeni saz\u00c4\u00b1n bu\u00c4\u0178ulu ve yumu\u00c5\u0178ak sesi dinleyen herkesi b\u00c3\u00bcy\u00c3\u00bcledi.<\/p>\n<p>Cemil Bey, plaklar\u00c4\u00b1ndaki Ferahfeza, Bestenig\u00c3\u00a2r,Seg\u00c3\u00a2h, Hicaz,Yeg\u00c3\u00a2h gibi taksimlerle yan\u00c4\u00b1k ninni,gazel ve \u00c5\u0178ark\u00c4\u00b1lar gibi toplam 20 kadar eserini yayl\u00c4\u00b1 tanburla \u00c3\u00a7ald\u00c4\u00b1,fakat icad etti\u00c4\u0178i bu yeni saz\u00c4\u00b1 fazla geli\u00c5\u0178tirmeden oldu\u00c4\u0178u gibi b\u00c4\u00b1rakt\u00c4\u00b1.Daha sonra \u00c4\u00b0zzettin \u00c3\u2013kte,Cemil Bey\u00e2\u20ac\u2122de ayr\u00c4\u00b1 olan alt telleri birle\u00c5\u0178tirerek viyolonsele yak\u00c4\u00b1n bir t\u00c4\u00b1n\u00c4\u00b1 elde etti.\u00c3\u2013nceleri m\u00c4\u00b1zrapl\u00c4\u00b1 tanbur \u00c3\u00a7alan Erc\u00c3\u00bcment Batanay yayl\u00c4\u00b1 tanburu ilk olarak \u00c4\u00b0zzettin \u00c3\u2013kte\u00e2\u20ac\u2122de g\u00c3\u00b6rd\u00c3\u00bc ve \u00c3\u00a7ok etkilenerek heves etti.Daha sonralar\u00c4\u00b1 ise m\u00c4\u00b1zrapl\u00c4\u00b1 tanburu tamamen terkederek yayl\u00c4\u00b1 tanburuyla me\u00c5\u0178hur oldu.Batanay 1950lerde gazinolarda \u00c3\u00a7al\u00c4\u00b1\u00c5\u0178maya ba\u00c5\u0178lad\u00c4\u00b1\u00c4\u0178\u00c4\u00b1nda yayl\u00c4\u00b1 tanburun sesinin di\u00c4\u0178er sazlar aras\u00c4\u00b1nda \u00c3\u00a7ok c\u00c4\u00b1l\u00c4\u00b1z kald\u00c4\u00b1\u00c4\u0178\u00c4\u00b1n\u00c4\u00b1 g\u00c3\u00b6r\u00c3\u00bcnce saz\u00c4\u00b1n\u00c4\u00b1 geli\u00c5\u0178tirmek i\u00c3\u00a7in \u00c3\u00a7\u00c3\u00a2reler arad\u00c4\u00b1. C\u00c3\u00bcmb\u00c3\u00bc\u00c5\u0178 g\u00c3\u00b6vdesine tanbur sap\u00c4\u00b1 takt\u00c4\u00b1.G\u00c3\u00b6vdenin i\u00c3\u00a7ini kadife ile kaplad\u00c4\u00b1.Telleri kal\u00c4\u00b1nla\u00c5\u0178t\u00c4\u00b1r\u00c4\u00b1p akordu tizle\u00c5\u0178tirdi.E\u00c5\u0178ik alt\u00c4\u00b1na klasik kemen\u00c3\u00a7edeki gibi lastikler koydu.G\u00c3\u00b6vdenin i\u00c3\u00a7ine can dire\u00c4\u0178i yerle\u00c5\u0178tirmek ise Fahrettin \u00c3\u2021imenli\u00e2\u20ac\u2122nin bulu\u00c5\u0178udur.B\u00c3\u00b6ylece yayl\u00c4\u00b1 tanbur geli\u00c5\u0178mi\u00c5\u0178 bir enstr\u00c3\u00bcman h\u00c3\u00a2lini ald\u00c4\u00b1.G\u00c3\u00bcn\u00c3\u00bcm\u00c3\u00bczde, ses tablas\u00c4\u00b1 \u00c3\u00a7o\u00c4\u0178unlukla ke\u00c3\u00a7i derisinden veya tahtadan,burgular\u00c4\u00b1 metalden,can dire\u00c4\u0178i ise ayarl\u00c4\u00b1 olarak yap\u00c4\u00b1lmaktad\u00c4\u00b1r.<\/p>\n<p>Yayl\u00c4\u00b1 tanbur,g\u00c3\u00b6vdesi iki dizin \u00c3\u00bcst\u00c3\u00bcne sap\u00c4\u00b1 yere dik olarak konularak,viyolonsel yay\u00c4\u00b1na benzer bir yayla \u00c3\u00a7al\u00c4\u00b1n\u00c4\u00b1r.Ses alan\u00c4\u00b1 2 oktavd\u00c4\u00b1r ama bazen orta tel kullan\u00c4\u00b1larak 2,5 oktava \u00c3\u00a7\u00c4\u00b1kabilir. \u00c4\u00b0nsan sesine en yak\u00c4\u00b1n saz oldu\u00c4\u0178u s\u00c3\u00b6ylenir.M\u00c4\u00b1zrapl\u00c4\u00b1 tanburun b\u00c3\u00bct\u00c3\u00bcn tellerinin e\u00c5\u0178it y\u00c3\u00bckseklikte olmas\u00c4\u00b1na kar\u00c5\u0178\u00c4\u00b1n, yayl\u00c4\u00b1 tanburun en soldaki iki teli yakla\u00c5\u0178\u00c4\u00b1k 2 mm y\u00c3\u00bcksektedir. Tek veya \u00c3\u00a7ift tel tak\u00c4\u00b1labilir.\u00c3\u2021ift tel tak\u00c4\u00b1ld\u00c4\u00b1\u00c4\u0178\u00c4\u00b1nda iki tel \u00c3\u00bczerinde birle\u00c5\u0178tirilerek \u00c3\u00a7al\u00c4\u00b1n\u00c4\u00b1r. \u00c3\u2021o\u00c4\u0178u tanburlarda d\u00c3\u00b6rt \u00c3\u00a7ift olmak \u00c3\u00bczere toplam sekiz tel vard\u00c4\u00b1r.Alt tele 0,32-0,36 mm aras\u00c4\u00b1 teller tercih edilir. M\u00c4\u00b1zrapl\u00c4\u00b1 tanbura yap\u00c4\u00b1lan Bolahenk akorttan daha dik olan Mansur akortla \u00c3\u00a7al\u00c4\u00b1n\u00c4\u00b1r. En alttaki Yeg\u00c3\u00a2h teli diyapazonun Re sesine akortlan\u00c4\u00b1r. Transpozedeki orta tel kullan\u00c4\u00b1m\u00c4\u00b1 hari\u00c3\u00a7, icrada sadece Yeg\u00c3\u00a2h teli kullan\u00c4\u00b1l\u00c4\u00b1r.Di\u00c4\u0178erleri ahenk telleridir.<\/p>\n<p>M\u00c4\u00b1zrapl\u00c4\u00b1 tanburda m\u00c3\u00bcmk\u00c3\u00bcn olmayan uzun ve biti\u00c5\u0178ik na\u00c4\u0178meler yayl\u00c4\u00b1 tanbur ile icra edilebilmektedir. Ancak yayl\u00c4\u00b1 tanbur, icra bak\u00c4\u00b1m\u00c4\u00b1ndan zaten zor bir enstr\u00c3\u00bcman olan m\u00c4\u00b1zrapl\u00c4\u00b1 tanburdan daha da zordur. \u00c3\u2021\u00c3\u00bcnk\u00c3\u00bc tanbur yap\u00c4\u00b1 itibar\u00c4\u00b1yla aslen m\u00c4\u00b1zrapl\u00c4\u00b1 bir sazd\u00c4\u00b1r ve biraz ajiliteli eserlerde yayl\u00c4\u00b1 tanbura h\u00c3\u00a2kimiyet iyice g\u00c3\u00bc\u00c3\u00a7le\u00c5\u0178mekte ve detone olma riski artmaktad\u00c4\u00b1r.<\/p>\n<p>Yayl\u00c4\u00b1 tanbur icrac\u00c4\u00b1lar\u00c4\u00b1 \u00c3\u00a7o\u00c4\u0178unlukla m\u00c4\u00b1zrapl\u00c4\u00b1 tanbur \u00c3\u00a7alanlardan olu\u00c5\u0178maktad\u00c4\u00b1r. Vefat eden Erc\u00c3\u00bcment Batanay\u00e2\u20ac\u2122dan sonra g\u00c3\u00bcn\u00c3\u00bcm\u00c3\u00bcz\u00c3\u00bcn \u00c3\u00b6nemli icrac\u00c4\u00b1lar\u00c4\u00b1 Fahrettin \u00c3\u2021imenli, Sadun Aks\u00c3\u00bct, ve Ahmet Rasim Sabuncuo\u00c4\u0178lu&#8217;dur .Ertu\u00c4\u0178rul Erki\u00c5\u0178i de son y\u00c4\u00b1llar\u00c4\u00b1n tan\u00c4\u00b1nan icrac\u00c4\u00b1lar\u00c4\u00b1ndand\u00c4\u00b1r. Fakat icras\u00c4\u00b1ndaki g\u00c3\u00bc\u00c3\u00a7l\u00c3\u00bckler nedeniyle \u00c3\u00a7al\u00c4\u00b1c\u00c4\u00b1s\u00c4\u00b1 her zaman s\u00c4\u00b1n\u00c4\u00b1rl\u00c4\u00b1 say\u00c4\u00b1da kalm\u00c4\u00b1\u00c5\u0178 olan bu saz g\u00c3\u00bcnden g\u00c3\u00bcne unutulmaya do\u00c4\u0178ru gitmektedir.<\/p>\n<p>M\u00c4\u00b1zrapl\u00c4\u00b1 tanbur yap\u00c4\u00b1mc\u00c4\u00b1lar\u00c4\u00b1 genellikle yayl\u00c4\u00b1 tanbur da yapmaktad\u00c4\u00b1rlar. Saadettin Sandi, Mehmet Co\u00c5\u0178kun ve Elif K\u00c4\u00b1z\u00c4\u00b1lhan tan\u00c4\u00b1nm\u00c4\u00b1\u00c5\u0178 yap\u00c4\u00b1mc\u00c4\u00b1lard\u00c4\u00b1r.<\/p>\n<p>Yay\u00c4\u00b1nlanm\u00c4\u00b1\u00c5\u0178 bir yayl\u00c4\u00b1 tanbur metodu bulunmamaktad\u00c4\u00b1r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>The Yayli Tambur or Yayli Tanbur, (also mispelled as Yalli Tamboor, Yalli Tambour, Yawlee Tambor, etc.) is a long necked Turkish stringed instrument, lower pitched than the cumbus, played with a plectrum or a bow. Video of Yayli Tambur httpv:\/\/www.youtube.com\/watch?v=W1c3dR_dizA<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p3C0LX-MX","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/conradaskland.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3035"}],"collection":[{"href":"https:\/\/conradaskland.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/conradaskland.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/conradaskland.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/conradaskland.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3035"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/conradaskland.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3035\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/conradaskland.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3035"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/conradaskland.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3035"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/conradaskland.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3035"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}